Współczesny świat nasycony jest bodźcami, które mogą przytłaczać nawet dorosłych, a dla wrażliwego układu nerwowego dziecka nadpobudliwego stanowią prawdziwe wyzwanie. Ciągłe poszukiwanie sposobów na ukojenie nadmiaru energii i poprawę koncentracji staje się priorytetem dla rodziców i opiekunów, którzy obserwują, jak ich pociecha miota się między euforią a złością. Skuteczne strategie wyciszania, oparte na głębokim zrozumieniu potrzeb dziecka, stają się niezbędnym narzędziem do budowania jego harmonijnego rozwoju.
Nadpobudliwość u dziecka: zrozumienie i charakterystyka
Nadpobudliwość u dziecka to złożony stan, który manifestuje się poprzez szereg trudności, często niezrozumiałych dla otoczenia. Dziecko z problemami z koncentracją niezwykle szybko przerzuca swoje zainteresowanie z jednego obiektu na inny, jest nadaktywne i zdaje się dysponować niespożytymi pokładami energii. Typowa jest również nadwrażliwość emocjonalna, objawiająca się zbytnią ekspresją w wyrażaniu uczuć oraz znacznymi trudnościami w kontrolowaniu emocji i zachowań, co niejednokrotnie prowadzi do problemów w relacjach z innymi. Takie dzieci łatwo wpadają w euforię, płaczem reagują na niepowodzenia lub złością na każdą niezgodność z ich myślami, będąc nadwrażliwe na bodźce z zewnątrz i reagując zbyt gwałtownie. Otoczenie często błędnie postrzega je jako źle wychowane, trudne, nieposłuszne, niegrzeczne, czy nawet sugeruje, że źle się uczy, ignorując fakt, iż jego zachowanie nie jest celowe. Pomoc dziecku nadpobudliwemu wymaga skupienia na jego potrzebach, zapewnienia wsparcia i zrozumienia, aby mogło odnaleźć wewnętrzną stabilizację. Męczące zachowania dziecka sprawiają problemy zarówno otoczeniu, jak i samemu dziecku, prowadząc do utrudnionego znalezienia przyjaciół, utrudnionego odniesienia sukcesu w szkole, a nawet utrudnionego usłyszenia pochwały za włożony wysiłek. Choć to normalne, że dzieci tryskają energią, gdy ta energia kieruje się co chwilę na coś innego, sygnalizuje to problemy z koncentracją, co prowadzi do poszukiwania efektywnych sposobów na wyciszenie dziecka nadpobudliwego.
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) to stan, w którym dziecko ma trudności z utrzymaniem uwagi i skupienia, jest niespokojne i ciągle w ruchu, wykazując zaburzone kontrolowanie emocji oraz impulsywnych zachowań. Dzieci te mogą wydawać się niezdyscyplinowane i sprawiać wrażenie niegrzecznych, a ich zachowania nadpobudliwe wzmacnia nadmiar ekranów, cukru i generalnie zbyt duże pobudzenie układu nerwowego.
Charakterystyczne objawy nadpobudliwości u dziecka to:
- Trudności w utrzymaniu uwagi podczas wykonywanego zadania, co skutkuje przerywaniem aktywności i przełączaniem zainteresowania z jednego obiektu na inny, uniemożliwiając dokończenie rozpoczętych czynności.
- Nadaktywność ruchowa, przejawiająca się jako niespożyte pokłady energii, nieustanny ruch, wiercenie się, bieganie i wspinanie, nawet w sytuacjach, które wymagają spokoju i siedzenia.
- Nadwrażliwość emocjonalna, której towarzyszy zbytnia ekspresja w wyrażaniu uczuć, szybkie przechodzenie od euforii do płaczu lub złości, co destabilizuje emocjonalnie zarówno dziecko, jak i jego otoczenie.
- Problemy w relacjach z innymi, wynikające z trudności w kontrolowaniu emocji i zachowań, co często prowadzi do impulsywnych reakcji, kłótni i niezrozumienia ze strony rówieśników.
- Reakcje zbyt gwałtowne na bodźce z zewnątrz, takie jak nagłe dźwięki czy zmiany w otoczeniu, które dziecko nadpobudliwe interpretuje jako zagrożenie, wywołując u niego niekontrolowane wybuchy złości lub lęku.
- Wyzwania w nauce i codziennym funkcjonowaniu, które obejmują problemy z koncentracją, zapamiętywaniem poleceń, utrzymaniem porządku, co często prowadzi do frustracji i poczucia niepowodzenia u dziecka.
Dlaczego dzieci nadpobudliwe zmagają się z trudnościami w życiu codziennym?
Nadmierne pobudzenie układu nerwowego, będące cechą charakterystyczną dziecka nadpobudliwego, skutecznie uniemożliwia koncentrację, utrudnia skupienie się na określonych zadaniach oraz zaburza spokojne zasypianie. Konsekwencje tego stanu są widoczne na wielu płaszczyznach życia dziecka. Dzieci nadpobudliwe bardzo często doświadczają trudności w szkole; trudno jest im zapamiętać kilka poleceń naraz, a spędzenie 45 minut lekcji siedząc bez ruchu w ławce stanowi dla nich duże wyzwanie. Pojawiają się również trudności w kontaktach z rówieśnikami, co często skutkuje izolacją i poczuciem odrzucenia. Problemy z zasypianiem to kolejna powszechna bolączka, która prowadzi do chronicznego zmęczenia i dalszego nasilenia objawów nadpobudliwości, a w skrajnych przypadkach może występować agresja. Wiele czynników ma wpływ na nadmierny stan pobudzenia, są to między innymi czynniki metaboliczne, rozwojowe i alergiczne, które należy dokładnie zdiagnozować i adresować. Negatywny wpływ na poziom pobudzenia ma również zbyt duża ilość bodźców sensorycznych docierających do mózgu, zwłaszcza z dynamicznego i intensywnego świata cyfrowego. Dzieci zbyt wiele czasu spędzają w wirtualnym świecie gier komputerowych, gdzie wszystko dzieje się szybciej, głośniej i intensywniej w porównaniu do realnego życia, charakteryzując się szybszym tempem wydarzeń, głośniejszymi dźwiękami i intensywniejszymi wrażeniami. Naturalną reakcją przeciążonego układu nerwowego jest próba rozładowania i odreagowania nadmiaru wrażeń. Przejawia się to znacznie podniesionym poziomem pobudzenia dziecka, rozdrażnieniem i wybuchami gniewu, co dodatkowo komplikuje codzienne funkcjonowanie i relacje społeczne.
Codzienne wyzwania i ich źródła
Dzieci nadpobudliwe napotykają na szereg wyzwań, które utrudniają im funkcjonowanie w różnych sferach życia. W środowisku szkolnym, trudności w koncentracji przez dłuższy czas i utrzymaniu uwagi sprawiają, że wykonanie nawet prostego zadania staje się ogromnym wyzwaniem. Zapamiętaniem kilku poleceń naraz bywa dla nich nieosiągalne, a dynamika lekcji, wymagająca spokojnego siedzenia i skupienia, jest sprzeczna z ich wewnętrzną potrzebą ruchu i działania. To często prowadzi do etykietowania jako „dziecko, które źle się uczy” lub jest „nieposłuszne”, co znacząco obniża ich samoocenę i motywację do nauki. W aspekcie społecznym, problemy w relacjach z rówieśnikami wynikają z impulsywności, zbyt gwałtownych reakcji i trudności w kontrolowaniu emocji, co utrudnia znalezienie przyjaciół i utrzymanie trwałych więzi. W domu, problemy z zasypianiem i ciągły ruch wprowadzają wewnętrznego niepokoju, zaburzając rytm życia całej rodziny i prowadząc do podniesionego poziomu pobudzenia dziecka. Dodatkowo, nagłe wybuchy gniewu i agresji są naturalną reakcją na frustrację i przeciążenie sensoryczne, będąc próbą odreagowania nadmiaru wrażeń, które stale napływają z otoczenia.
Rola otoczenia i bodźców w podtrzymywaniu pobudzenia
Otoczenie odgrywa kluczową rolę w intensywności zachowań nadpobudliwych. Wewnętrzny chaos, z którym zmaga się dziecko nadpobudliwe, jest często potęgowany przez zbyt dużą ilość docierających z zewnątrz bodźców. Nadmierny stan pobudzenia jest podsycany przez puszczanie głośnej muzyki, częste zapraszanie wielu gości, co wprowadza nieprzewidywalność i zamęt, oraz – co najważniejsze – zbyt długie przesiadywanie przed telewizorem, komputerem i korzystanie ze smartfonu. Wirtualny świat gier komputerowych dostarcza ogromną ilość bodźców, charakteryzując się szybszym tempem wydarzeń, głośniejszymi dźwiękami i intensywniejszymi wrażeniami, co powoduje znaczne podniesienie poziomu rozbudzenia dziecka, mimo pozornego skupienia. Badania wskazują, że dzieci, które spędzają ponad dwie godziny dziennie przed ekranami, wykazują o 30% wyższy poziom drażliwości i trudności w koncentracji w porównaniu do rówieśników z ograniczonym dostępem do mediów cyfrowych. Przeciążony układ nerwowy dziecka nadpobudliwego, niezdolny do efektywnego przetworzenia tych wrażeń, reaguje rozdrażnieniem i wybuchami gniewu, stanowiąc próbę rozładowania nadmiaru wrażeń.
| Działanie/czynnik | Wpływ na dziecko nadpobudliwe | Zalecane postępowanie |
|---|---|---|
| Ekspozycja na ekrany (TV, tablet, smartfon) | Dostarcza ogromną ilość bodźców, zwiększa poziom rozbudzenia i utrudnia skupienie u dziecka, prowadząc do rozdrażnienia. | Ogranicz czas korzystania do minimum, unikaj dynamicznych gier i bajek, szczególnie przed snem, oferując alternatywne formy rozrywki. |
| Hałas i głośna muzyka w tle | Powoduje nadmierne pobudzenie układu nerwowego, wewnętrznego niepokoju oraz problemy z koncentracją, destabilizując poczucie spokoju. | Zapewnij ciszę lub spokojną, cichą muzykę instrumentalną, aby stworzyć warunki sprzyjające wyciszeniu i skupieniu. |
| Duża liczba gości, częste spotkania towarzyskie | Wytwarza chaos i nadmiar interakcji społecznych, co prowadzi do przeciążenia sensorycznego i nasilenia impulsywności u dziecka. | Stopniowo wprowadzaj dziecko w większe grupy, zapewniając mu możliwość wycofania się do cichego miejsca, a także ogranicz częstotliwość intensywnych spotkań. |
| Brak porządku i rutyny w otoczeniu | Powoduje poczucie wewnętrznego chaosu, nieprzewidywalności, braku poczucia stałości i bezpieczeństwa, co zwiększa wewnętrzny niepokój. | Zadbaj o porządek i rutynę, ustal jasne zasady i konsekwencje, wprowadzając plan dnia, który da dziecku poczucie stałości i kontroli nad życiem. |
Skuteczne strategie wyciszania: od rutyny po stymulację czucia głębokiego
Wyciszenie dziecka nadpobudliwego wymaga kompleksowego podejścia, które obejmuje zarówno modyfikację otoczenia, jak i stosowanie specjalistycznych technik sensorycznych. Dziecko nadpobudliwe żyje w świecie wewnętrznego niepokoju i chaosu, dlatego wszystko, co nagłe i niespodziewane, wytrąca je z równowagi. Wprowadzenie ustalonego rytmu dnia uprości styl życia dziecka, da mu poczucie stałości i poczucie bezpieczeństwa oraz pomoże mu poradzić sobie z codziennymi obowiązkami. Plan dnia powinien zawierać zarówno obowiązki, jak i przyjemności, takie jak pory wstawania, czas posiłków, czas na zabawę, czas na naukę oraz czas na kładzenie się spać. Najlepiej taki plan przygotować wspólnie z dzieckiem, aby czuło, że ma wpływ na to, co robi, i chętniej będzie go przestrzegać. Ograniczenie liczby docierających z zewnątrz bodźców jest kluczowe; w przypadku dziecka nadpobudliwego, im mniej dzieje się wokół niego, tym lepiej. Na wyciszenie dziecka dobrze wpływa ograniczenie przestrzeni, np. rozstawienie namiotu w pokoju, które może być formą rozrywki i terapii, oddzielając dziecko od innych bodźców. Dziecku w wieku szkolnym należy zapewnić ciche miejsce do pracy z małą ilością przedmiotów dookoła, gdzie na biurku znajdują się tylko przedmioty potrzebne do aktualnego zadania.
Skutecznym sposobem, w jaki możemy pomóc dziecku, jest stymulowanie czucia głębokiego, czyli propriocepcji. Są to wszelkiego rodzaju czynności polegające na mocnym ucisku zarówno tkanek miękkich, jak i stawów, które docierają do móżdżku, w którym znajdują się komórki Purkiniego zawierające serotoninę. Aktywacja komórek Purkiniego przez wrażenia proprioceptywne może mieć wpływ na zmniejszenie nadmiernej aktywności ruchowej i poprawę stanu koncentracji uwagi.
Podstawy stabilizacji: rutyna, granice i wzmocnienia pozytywne
Stworzenie przewidywalnego środowiska jest fundamentem dla dziecka nadpobudliwego. Zadbaj o porządek i rutynę, ponieważ porządek i stabilizacja w otoczeniu dziecka przeciwdziała wewnętrznego niepokoju i wewnętrznego chaosu, dając mu poczucie kontroli nad światem. Określ jasne granice i zasady postępowania, które pozwolą dziecku zapanować nad jego impulsywnością, i konsekwentnie się ich trzymaj, pamiętając o ustaleniu zasad i konsekwencji, które są szybka i zaraz po przewinieniu. Konsekwencje powinny być skuteczne (zawsze doprowadzone do końca), sprawiedliwe (adekwatne do przewinienia), stałe (niezależne od aktualnych emocji opiekuna) i słuszne (powinny mieć walor wychowawczy). Ważne jest, aby dziecko zrozumiało, że popełniło błąd, ale nie może czuć, że traci miłość rodziców; należy unikać krzyczenia na dziecko, wysyłania do kąta czy stosowania kar cielesnych. Dostrzegaj sukcesy, a nie porażki, ponieważ dziecko nadpobudliwe źle znosi krytykę i kary za źle wykonane zadania, odczuwa je jako krzywdę. Zapewnij dziecku czas na odpoczynek i pozwól mu się wyciszyć, dostosowując tempo pracy lub zabawy do możliwości psychofizycznych dziecka, dając zadania realne do wykonania, takie jak tylko jedno zadanie (aż do jego zakończenia). Zadbaj o czas na zabawę i relaks, ponieważ jest to równie ważne, jak obowiązki.
Praktyczne wskazówki dla stabilizacji i wsparcia:
- Wprowadź precyzyjny plan dnia, który obejmuje pory wstawania, czas posiłków, czas na zabawę, czas na naukę oraz czas na kładzenie się spać, aby zapewnić dziecku poczucie stałości i bezpieczeństwa, redukując jego wewnętrzny niepokój i chaos.
- Ustal jasne zasady i konsekwencje, które są konsekwentnie przestrzegane, reagując szybko, zaraz po przewinieniu, aby dziecko nauczyło się odpowiedzialności za swoje zachowanie bez odczuwania utraty miłości rodziców.
- Regularnie chwal dziecko za każdy etap pracy i pozytywnie wzmacniaj, jeśli zrobi coś dobrze, na przykład spokojne siedzenie przez kilka minut lub doprowadzenie wyznaczonej pracy do końca, oferując słowną pochwałę lub przytulenie.
- Zapewnij dziecku odpowiedni czas na odpoczynek i relaks, oferując mu różnorodne metody relaksacji i aktywności, które obserwujesz pod kątem ich skuteczności, pozwalając mu psychicznie odpocząć i zwiększyć koncentrację.
- Ogranicz liczbę docierających z zewnątrz bodźców, tworząc ciche i spokojne środowisko do pracy lub zabawy, eliminując głośną muzykę, nadmiar zabawek naraz i zbyt długie przesiadywanie przed ekranami, aby pomóc w skupieniu u dziecka.
Moc propriocepcji: techniki głębokiego ucisku dla spokoju
Stymulacja czucia głębokiego, czyli propriocepcja, to potężne narzędzie w wyciszaniu dziecka nadpobudliwego, działające poprzez mocny ucisk tkanek miękkich i stawów. Ta forma stymulacji inicjuje wydzielanie serotoniny, neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za regulację nastroju i snu, poprzez aktywację komórek Purkiniego w móżdżku. Efektem jest zmniejszenie nadmiernej aktywności ruchowej i znacząca poprawa stanu koncentracji uwagi.
Wiele metod wykorzystuje ten mechanizm:
- Masaż uciskowy rąk, nóg i pleców: Wykonywany dwa razy dziennie – rano po przebudzeniu i wieczorem przed zaśnięciem, z użyciem szorstkich lub wyrazistych faktur, np. rękawicy kąpielowej czy ostrej gąbki. Technika polega na powolnym, ale mocnym uciskaniu rąk dziecka, mocnym uciskaniu nóg dziecka oraz powolnym uciskaniu pleców dziecka.
- Wałkowanie, opukiwanie i dociskanie: Dziecko leży na brzuchu, a piankowy wałek (makaron używany do nauki pływania) jest używany do wałkowania całego ciała, od szczytu pleców do końca stóp. Można również delikatnie opukiwać i dociskać.
- Masaż wyciszający z kołderką obciążeniową: Dziecko leży na brzuchu, przykryte kołderką obciążeniową (z wyjątkiem głowy), a ciało jest dodatkowo powoli uciskane dłońmi, co wzmacnia wrażenia proprioceptywne.
- Zabawa w „hot-doga” lub „naleśnika”: Kładziemy dziecko na materac lub gruby koc i zawijamy w rulon, bawiąc się w hot-doga czy naleśnika. Pod materacem można umieścić kolczastą matę lub drobne przedmioty, które dodatkowo będą stymulować, a także uciskać i ostukiwać ciało przez materac. Następnie rozwijamy materac zdecydowanym ruchem lub pozwalamy dziecku samodzielnie uwolnić się, umożliwiając mu siłowanie i samodzielne przeciskanie się.
- Kompresja stawów: Dziecko znajduje się w pozycji stojącej lub siedzącej. Uciskamy ramiona (5-10 razy), dociskamy powyżej i poniżej łokcia, wykonujemy kompresję nadgarstka (trzymając dłoń i powyżej nadgarstka) oraz dociskamy każdy palec (ważne, aby je zablokować, aby się nie uginały podczas docisków). Każdy ruch powtarzamy 3-5 razy.
- Masaż całego ciała szczotkami sensorycznymi: Wykonywany dwa razy dziennie (rano i wieczorem), z użyciem różnego rodzaju szczotek, szorstkich rękawic lub gąbek do masażu całego ciała dziecka (ręce, nogi, plecy). Ważne jest, aby używać tylko tych przyrządów i faktur, które są tolerowane i akceptowane przez dziecko. Masaż można wykonywać podczas kąpieli lub w formie zabawy, np. „słoń spacerujący po plecach” czy „przygotowanie ciasta do pizzy”, która jest atrakcyjna dla dziecka. Najważniejsze, aby dziecko nie traktowało ćwiczeń jak kary i codziennego przymusu, ale jako dobrą zabawę z rodzicem. Ruchy powinny być wolne, ale zdecydowane i mocne; szybki, chaotyczny ruch może przynieść odwrotny efekt. Podczas wyciszania należy uważnie obserwować dziecko i w razie złej reakcji (rozdrażnienia, pobudzenia) zastanowić się nad błędami i ewentualnie zmienić technikę. W pomieszczeniu powinny panować warunki sprzyjające wyciszeniu: cisza lub spokojna, niezbyt głośna muzyka oraz przygaszone światło.
Relaks i oddech: dodatkowe wsparcie w procesie wyciszania
Wprowadzenie ćwiczeń relaksacyjnych i oddechowych stanowi potężne wsparcie w procesie wyciszania dziecka nadpobudliwego, ucząc je regulowania emocji i łagodzenia napięcia. Te techniki relaksacyjne pomagają w budowaniu wewnętrznego spokoju i poprawie skupienia, co ma długoterminowy wpływ na jakość życia dziecka. Regularne praktykowanie może znacząco obniżyć poziom stresu u dzieci i poprawić ich nastrój, umożliwiając lepsze radzenie sobie z codziennymi wyzwaniami.
Techniki relaksacyjne dla dzieci
Wśród technik relaksacyjnych dla dzieci, oddychanie brzuszkowe jest podstawą, ucząc dzieci głębokiego i świadomego oddechu. Wizualizacja, na przykład obrazów z wakacji, przenosi dziecko do spokojnego, bezpiecznego miejsca w jego wyobraźni, łagodząc napięcie. Stopniowa relaksacja wszystkich mięśni, poczynając od stóp, po łydki, uda i w górę ciała, pomaga w świadomym rozluźnianiu ciała, co jest szczególnie ważne dla dzieci, które często utrzymują nieświadome napięcia. Słuchanie medytacji, często dostępnych w podcastach w wersjach dla dzieci, może wprowadzić je w stan głębokiego relaksu. Aktywności związane z naturą, takie jak wycieczka do parku lub lasu czy piknik na łonie natury, znacząco zmniejszają poziom stresu u dzieci i poprawiają ich nastrój. Zabawy sensoryczne, stymulujące zmysły, takie jak dmuchanie baniek mydlanych, grzebanie w piasku czy zabawy w wodzie, mogą pomóc wyciszyć układ nerwowy. Dotyk, np. przytulanie, jest jednym z najważniejszych sposobów na budowanie relacji między dzieckiem a opiekunem; ciepły uścisk pomoże dziecku poczuć się bezpieczniej i bardziej zrelaksowanym, ponieważ odczucie, że jest kochane i wspierane, działa kojąco. Słuchanie muzyki wspiera relaks i skupienie; zalecana jest muzyka klasyczna, spokojna muzyka instrumentalna lub dźwięki natury. Ważne jest, aby dziecko miało dostęp do swojej ulubionej muzyki, która pozwoli mu na wyciszenie się, tworząc indywidualne narzędzie do autoregulacji.
Rola ćwiczeń oddechowych
Ćwiczenia oddechowe, a zwłaszcza nauka kontroli oddechu, są niezwykle efektywnym narzędziem pomagającym dziecku w obniżeniu poziomu stresu i poprawie samopoczucia. Systematyczne praktykowanie prostych ćwiczeń oddechowych uczy dzieci, jak świadomie regulować swoje reakcje fizjologiczne na stres. Dzięki temu mogą one samodzielnie stosować te techniki w sytuacjach stresowych, takich jak trudne chwile w szkole, przed ważnym sprawdzianem, czy też wieczorem, kiedy pojawiają się problemy z zasypianiem. Naukowcy wskazują, że już 5-10 minut świadomego, głębokiego oddychania dziennie może znacząco wpłynąć na redukcję kortyzolu, hormonu stresu, w organizmie dziecka. Istotne jest, aby w pomieszczeniu, w którym pracujemy z dzieckiem, panowały warunki sprzyjające wyciszeniu. Przede wszystkim powinno być cicho lub włączamy spokojną, niezbyt głośną muzykę, a światło może być przygaszone, co dodatkowo wspiera proces relaksacji. Regularne ćwiczenia oddechowe nie tylko pomagają w doraźnym wyciszeniu, ale także budują długoterminową zdolność dziecka do samodzielnego zarządzania emocjami i stresem.
Kluczowe wnioski
Nadpobudliwość u dziecka wymaga kompleksowego podejścia, łączącego zrozumienie psychiki dziecka z praktycznymi strategiami. Kluczowe jest zapewnienie porządku i rutyny, które stabilizują wewnętrzny chaos dziecka, oraz konsekwentne ustalanie jasnych granic i zasad. Ograniczenie bodźców zewnętrznych, zwłaszcza ekranów, znacząco redukuje poziom pobudzenia. Niezwykle skuteczne okazują się techniki stymulacji czucia głębokiego (propriocepcji), takie jak masaże uciskowe, wałkowanie czy użycie kołderek obciążeniowych, które poprzez mechanizmy neurologiczne sprzyjają wydzielaniu serotoniny i poprawie koncentracji. Wspierająco działają również ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe, uczące dziecko samoregulacji. Klucz do sukcesu leży w systematyczności, uważnej obserwacji reakcji dziecka i stosowaniu metod w formie zabawy, a nie przymusu, zawsze w otoczeniu sprzyjającym wyciszeniu.
Nauczycielka z pasją, autorka tekstów na stronie Gimnazjum2Orneta.pl. W swoich artykułach dzieli się wieloletnim doświadczeniem w pracy z młodzieżą oraz inspiracjami, które czerpie z obserwacji otaczającego świata.
Ceni sobie zaangażowanie, kreatywność i współpracę, co przekłada się na atmosferę w klasie i sukcesy uczniów. Jej teksty zachęcają do refleksji nad edukacją oraz motywują do rozwijania własnych zainteresowań i umiejętności. W wolnych chwilach uwielbia czytać książki, odkrywać nowe miejsca i spędzać czas na świeżym powietrzu.
